بيافريد و باز به سوى او بر مىگرديد و شما كه اعمال زشت خود را پنهان مىداشتيد براى اين نبود كه گوش و چشمهاى شما و پوست بدنهاتان امروز شهادت ندهند و ليكن گناه را پنهان مىكرديد به گمانتان كه اكثر اعمال زشتى كه پنهان مىكنيد از خدا هم پنهان است و بر آن آگاه نيست ولى همان گمان باطل شما در باره خدا موجب هلاكت شما گرديد و امروز هم از زيانكاران شديد . آنچه از آيات بالا به وضوح فهميده مىشود به شرح زير است : 1 - در روز جزا ، گوش ، پوست ، چشم و ساير اعضاء بر گناهكارى مجرمان شهادت مىدهند . 2 - مجرمان از شهادت اعضاء به شگفت مىافتند و مىگويند چرا عليه ما شهادت داديد ( با اينكه عمرى شما از من بوديد و من از شما بودم ) . 3 - اعضاء گويند نه تنها ما ناطقيم بلكه خداوند همه چيز را ناطق و گويا آفريده . پس اگر كسى نطق آب و نطق خاك و نطق گل را نمىشنود به علت اين است كه اهل دل نيست و الا همه چيز گوياست « 1 » مولوى از زبان موجودات چه نيكو گفته : ما سميعيم و بصيريم و هشيم با شما نامحرمان ما خاموشيم 4 - تعجب مجرمان در قيامت نه به علت اين است كه از شهادت

--> ( 1 ) نطق آب و نطق خاك و نطق كل * هست محسوس حواس اهل دل